Even aan een stuk pure chocola ruiken en dan achttien herhalingen meer uit je beenspieren halen. Dat bericht ging deze week rond, onder meer via gezondNU, dat er op 15 oktober zelf al kritisch naar keek. Het onderzoek erachter is niet nieuw, het verscheen in juli in het vakblad Frontiers in Physiology. Maar omdat het nu opnieuw de ronde doet, en omdat de verleiding groot is om er een afvaltip van te maken, heb ik het oorspronkelijke artikel erbij gepakt. Wat werd er precies gemeten, bij wie, en heb je er als afvaller iets aan?
Wat de onderzoekers deden
Het onderzoek komt van de sportfaculteit van de Universiteit van Malaya in Maleisië. De publicatie in Frontiers in Physiology beschrijft 23 gezonde mannen van gemiddeld 23 jaar, die al minstens twee jaar twee keer per week aan krachttraining deden en normaal gesproken ontbeten. Iedere man kwam drie keer naar het lab, telkens na zo’n tien uur niet eten. Hij rook dan aan vloeibare pure chocola met 90 procent cacao, aan melkchocola, of aan een geurloos controlemonster met water. Welke geur wanneer aan de beurt was, werd geloot.
Daarna volgden sets van tien leg extensions op 80 procent van het gewicht dat hij tien keer kon tillen, tot hij niet meer kon, met drieënhalve minuut rust ertussen. Voor elke set rook hij opnieuw aan het monster. Tussendoor gaven de mannen op een schaal aan hoe hongerig ze waren en hoe zwaar het voelde.
Hoe groot het effect was
Met de geur van pure chocola deden de mannen in totaal achttien herhalingen meer dan met water, met melkchocola negen meer. Omdat elke set uit tien herhalingen bestond, komt die achttien neer op ongeveer een extra set, en zo staat het ook in de resultaten. De inspanning voelde niet zwaarder. De pure chocola liet de mannen vooraf ook minder honger en meer verzadiging melden, de melkchocola rook vooral lekkerder.
Op papier is dat een duidelijk effect. In de praktijk zijn er drie dingen die het een stuk kleiner maken dan de koppen doen vermoeden.
Het controlemonster was te herkennen
Water ruikt nergens naar. De onderzoekers schrijven zelf dat de mannen het controlemonster goed konden herkennen. Wie doorheeft dat hij de placebo krijgt, kan onbewust eerder stoppen. Een deel van het verschil kan dus komen doordat de waterconditie slechter presteerde, en niet doordat chocola beter werkte.
Het werkte op een lege maag
Dit is voor mij het belangrijkste punt, en je leest het in de meeste berichten niet. Dezelfde onderzoeksgroep liet in 2019 al zien dat het overslaan van het ontbijt het aantal herhalingen bij krachttraining verlaagt. In 2020 volgde een studie waarin een placebo-ontbijt zonder echte voedingswaarde de honger dempte en de prestaties net zo goed herstelde als een echt ontbijt. De chocoladegeur past in die lijn. Bij mannen die gewend zijn te ontbijten en nu tien uur niets hadden gegeten, haalt een etensgeur kennelijk een deel van de achterstand weg. Het is dus eerder een manier om het nadeel van nuchter trainen te verkleinen dan een manier om sterker te worden. gezondNU schrijft terecht dat het effect na een normaal ontbijt of lunch waarschijnlijk nagenoeg nihil is.
Niemand heeft het mechanisme gemeten
Er zijn geen hormonen in het bloed bepaald en geen hersenactiviteit. De onderzoekers noemen hun verklaring zelf afgeleid. Ze probeerden ook statistisch te laten zien dat de minder hongerige mannen daardoor meer herhalingen deden, maar dat lukte niet overtuigend. En het ging om een kleine groep jonge, getrainde mannen. Of vrouwen, ouderen of beginners hetzelfde zouden laten zien, is niet onderzocht.
Heb je er als afvaller iets aan?
Twee dingen maken dit onderzoek op het eerste gezicht interessant als je wilt afvallen. Je traint misschien nuchter omdat je met tijdsgebonden eten werkt, en de pure chocola dempte de honger. Maar die minder hongerige gevoelens zijn vlak voor de training gemeten, op een schaal. Of de mannen daarna minder aten, staat niet in de publicatie. Een geur die je eetlust even laat zakken is iets anders dan een geur die je helpt om minder te eten. Hoe sterk geuren en beelden van eten juist aan je trekken, lees je in ons stuk over food noise, en dat effect werkt meestal de andere kant op.
Mijn conclusie is dat je die reep gewoon in de kast kunt laten. Train je graag nuchter en merk je dat je kracht tekortschiet, dan is de les van deze onderzoeksgroep vooral dat eten (of iets wat erop lijkt) voor de training helpt. Een kleine snack een uur van tevoren is dan een betere keuze dan aan chocola snuiven. En wil je weten wat krachttraining zelf met je vetweefsel doet, dan staat dat in ons stuk over krachttraining en kleinere vetcellen. Daar gaat de winst zitten, niet in de geur.
