De Schijf van Vijf is vernieuwd, en dat is nieuws dat je hier niet kunt overslaan. Niet omdat de Schijf een afslankmethode is, want dat is hij niet, maar omdat vrijwel elk dieet dat je tegenkomt zichzelf tegen dit ijkpunt afzet. Verandert het ijkpunt, dan verschuiven de verhalen eromheen mee. Het Voedingscentrum legde in april 2026 uit wat er in de vernieuwde Schijf van Vijf verandert.
Wat er concreet anders is
De opzet met vijf vakken blijft staan. Binnen die vakken zijn wel een paar hoeveelheden verschoven, en voor volwassenen tussen de 18 en 50 jaar zijn dat er drie die er echt uit springen.
Peulvruchten gaan omhoog van 120 tot 180 gram per week naar 250 gram. Vlees gaat omlaag van maximaal 500 naar 300 gram per week, waarvan hooguit 100 gram rood vlees. En kaas halveert van 40 naar 20 gram per dag. Daarnaast staat er nu het advies om af te wisselen tussen gewone zuivel en verrijkte zuivelalternatieven.
Wat opvalt is waarop deze getallen zijn gebaseerd. Het Voedingscentrum en het RIVM rekenden eetpatronen door op drie dingen tegelijk: gezondheid, milieubelasting en voedselveiligheid, waarbij bij dat laatste ook is gekeken naar blootstelling aan PFAS en zware metalen. De Schijf van Vijf is dus niet alleen een gezondheidsadvies meer.
Helpt dit als je wilt afvallen?
Eerlijk antwoord: niet rechtstreeks. De Schijf van Vijf gaat over de samenstelling van je voeding, niet over de hoeveelheid. Je kunt netjes binnen de nieuwe hoeveelheden eten en toch aankomen, want er staat nergens hoeveel calorieën je binnenkrijgt.
Indirect zit er wel iets in dat in jouw voordeel werkt, en dat is de verschuiving van 120 naar 250 gram peulvruchten. Bonen, linzen en kikkererwten leveren eiwit en vezels tegelijk, en dat is de combinatie waarvan mensen langer vol zitten. Wie kipfilet vervangt door linzen ruilt niet in op verzadiging, maar wint er meestal iets bij. Dat is ook waarom rode linzen zo vaak in afvalschema’s opduiken.
De verlaging van kaas naar 20 gram per dag is de andere die telt. Twintig gram is ongeveer één plakje. Kaas is een product waarvan mensen structureel onderschatten hoeveel ze ervan eten, en het is energierijk. Als je in je hele week één ding zou aanpassen op basis van deze update, is dat waarschijnlijk de kaas.
Wat ik ervan vind
Ik ben blij met de richting en tegelijk voorzichtig met hoe dit gaat landen. Er komt namelijk een moment, en dat is meestal binnen een week, waarop een dieetgoeroe roept dat de Schijf van Vijf nu ook zegt dat je minder vlees moet eten en dat zijn methode daarom klopt.
Dat is niet wat hier staat. De hoeveelheid vlees gaat omlaag omdat gezondheid, milieu en voedselveiligheid samen zijn doorgerekend, niet omdat vlees ineens dikmakend zou zijn. Wie afvalt met veel vlees valt nog steeds af, en wie aankomt met veel peulvruchten komt nog steeds aan.
Wat me daarnaast opvalt is dat de Schijf persoonlijker wordt. Er is een nieuwe tool, Schijf van Vijf voor jou, die het advies aanpast op leeftijd, geslacht en of je met of zonder vlees of vis eet of volledig plantaardig. Dat is winst, want de meest gestelde vraag die ik als diëtiste kreeg was nooit “wat is gezond” maar “wat is gezond voor mij”.
Wat je hier vandaag mee doet
Gebruik deze update niet als dieet, maar als ondergrond. Zet er je eigen plan bovenop en kijk of dat plan er nog logisch uitziet met de nieuwe hoeveelheden erbij.
Concreet: schuif twee avonden per week naar peulvruchten in de hoofdrol, houd je kaas bij één plakje per dag en kijk daarna pas naar porties en calorieën. Wil je weten welke aanpak daar bovenop bij jou past, dan helpt deze manier om te ontdekken welk dieet bij je past je verder.
En als je een aandoening hebt, medicijnen gebruikt of zwanger bent: deze hoeveelheden gelden voor gezonde volwassenen. Leg ze in dat geval naast je eigen situatie met je huisarts of een diëtist.
