Een espresso over ijsblokjes, een scheut eiwitshake erbij en klaar is je ontbijt. Op sociale media heet dat proffee, een samentrekking van protein en coffee, en de trend duikt steeds vaker op in mijn tijdlijn. GezondNU zette de drank op 1 oktober op een rij. Ik wilde vooral weten wat er klopt van de belofte voor wie wil afvallen. Helpt eiwit in je koffie tegen trek, en voor wie heeft het eigenlijk zin?
Wat is proffee precies?
Proffee is koffie met extra eiwit. Je mengt een espresso of gewone koffie met een kant-en-klare eiwitshake of met een schep eiwitpoeder. De koude variant met ijs is het populairst, omdat die het makkelijkst te maken is. Een vast recept is er niet. Sommigen gebruiken melk, anderen een plantaardige drank, en eiwitpoeder bestaat in tientallen smaken.
Daar zit meteen het eerste punt waar je op moet letten. Een proffee met ongezoete melk en een schep naturel eiwitpoeder is een heel ander drankje dan een grote ijskoffie met een gezoete shake en een scheut siroop. Het aantal calorieën en de hoeveelheid suiker kunnen enorm verschillen, en dat maakt voor je lijn meer uit dan het eiwit.
Helpt eiwit in je koffie bij afvallen?
Eiwit heeft een goede naam als je wilt afvallen, en niet zonder reden. Volgens het Voedingscentrum verzadigt eiwit meer dan koolhydraten en vetten. Een ontbijt met eiwit kan je dus langer een vol gevoel geven. Maar het Voedingscentrum zegt er direct bij dat dit voordeel wegvalt als je in totaal evenveel calorieën binnenkrijgt. Eiwit is geen vetverbrander. Het helpt je hooguit om minder te snaaien.
En koffie zelf? Over de vetverbrandende werking van cafeïne gaan veel verhalen rond, maar het effect is klein. Wat er precies van klopt, zocht ik eerder uit in mijn stuk over koffie en afvallen. Koffie en eiwit samen in één glas maken elkaar niet sterker. GezondNU schrijft het ook zo, de combinatie heeft op zichzelf geen bijzondere gezondheidswerking.
Mijn conclusie is dus nuchter. Proffee kan je helpen als het een ontbijt vervangt dat je anders zou overslaan, of als je daardoor halverwege de ochtend geen koek pakt. Het werkt niet als je het naast je gewone ontbijt drinkt, want dan tel je alleen calorieën op.
Heb je al dat extra eiwit wel nodig?
Dit is de vraag die in de hype vaak vergeten wordt. Het Voedingscentrum adviseert volwassenen 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag. De meeste mensen halen dat ruim, en eten volgens het Voedingscentrum zelfs meer eiwit dan nodig is, via zuivel, eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten en granen.
Eet je al kwark, een ei of yoghurt bij het ontbijt, dan voegt een eiwitshake in je koffie weinig toe. Dan betaal je vooral voor een product dat je niet nodig hebt. Wanneer een dagelijkse shake wel zin heeft, lees je in mijn artikel over elke dag een eiwitshake.
Voor wie proffee wel zin kan hebben
Er zijn een paar situaties waarin ik er wel iets in zie.
- Je sport vroeg in de ochtend en eet daarna niet direct. Dan combineer je het eiwit voor je spierherstel met je eerste kop koffie.
- Je slaat het ontbijt vaak over omdat je haast hebt, en je komt dan halverwege de ochtend om van de honger. Een proffee is dan beter dan niets. Eet er wel een stuk fruit of een volkoren boterham bij, want vezels zitten er niet in.
- Je eet weinig eiwit, bijvoorbeeld omdat je weinig trek hebt of omdat je zuivel, vlees en peulvruchten zelden eet.
Voor wie al gevarieerd ontbijt, is het gewoon een duur koffiemoment.
Waar je op moet letten
Niet iedereen verdraagt het goed. Sommige mensen krijgen van eiwitpoeder een opgeblazen gevoel, winderigheid of buikpijn, bijvoorbeeld door lactose in whey-producten of door zoetstoffen die erin zitten. Koffie op een lege maag kan bij gevoelige mensen ook al klachten geven. Heb je na een proffee last van je buik, kijk dan naar allebei.
- Lees het etiket van je shake of poeder. Kies een variant zonder toegevoegde suiker en met zo min mogelijk extra’s.
- Meng eiwitpoeder eerst met wat koude melk of water voordat je er warme koffie bij doet. Poeder lost slecht op in hete koffie en kan dan gaan klonteren.
- Let op je cafeïne. Een proffee met een dubbele espresso telt gewoon mee in wat je die dag aan koffie drinkt. Het Voedingscentrum geeft op zijn pagina over cafeïne aan hoeveel veilig is.
- Zie het niet als volledige maaltijd. Een ontbijt met brood, fruit of havermout levert vezels en vitamines die in een glas koffie met eiwit ontbreken.
Mijn oordeel over proffee
Proffee is geen wondermiddel en ook geen onzin. Het is een handige manier om eiwit binnen te krijgen voor wie dat om praktische redenen lastig vindt. Voor afvallen draait het nog steeds om wat je de hele dag eet en drinkt. Wil je de trend proberen, houd het dan simpel met koffie, ongezoete melk en een naturel eiwitpoeder, en laat de siroop staan. Zie je het als extra naast een gewoon ontbijt, dan kun je het beter laten.
