In Engeland krijgen honderden kinderen een afslankprik voorgeschreven, en een deel van hen is jonger dan twaalf. Dat blijkt uit cijfers die The Guardian op 14 november publiceerde. Mag dat in Nederland ook? Het korte antwoord is ja, maar onder strenge voorwaarden, alleen in gespecialiseerde centra en vrijwel altijd op eigen kosten. Wat er precies geldt, staat sinds augustus 2026 in de herziene Nederlandse richtlijn voor kinderen met obesitas.
Wat er in Engeland aan de hand is
The Guardian vroeg via informatieverzoeken gegevens op bij de NHS Business Services Authority. In het boekjaar 2025-2026 kregen kinderen onder de achttien in Engeland 419 recepten voor een GLP-1-middel, waarvan 10 voor kinderen jonger dan twaalf. In de vier maanden van april tot en met juli 2026 waren het er al 341, waarvan 15 voor kinderen onder de twaalf. De krant wijst erop dat dit waarschijnlijk een flinke onderschatting is. Recepten van privéklinieken en ziekenhuisapotheken tellen niet mee, en een privékliniek voor kinderen meldde eerder zelf al meer dan 200 patiënten met de prik te hebben.
GLP-1-middelen zoals semaglutide (Wegovy) en liraglutide zijn ontwikkeld voor diabetes type 2, maar remmen ook de eetlust. Volgens Martin Whyte, hoogleraar metabole geneeskunde aan de University of Surrey, is het aantal recepten klein vergeleken met de omvang van overgewicht bij kinderen. Hij benadrukt dat kinderen die ermee beginnen dat moeten doen binnen gespecialiseerde zorg, met begeleiding voor voeding, groei en welzijn. Ook wijst hij erop dat het gewicht vaak terugkomt als het middel stopt, en dat er weinig gegevens zijn over jarenlang gebruik bij kinderen die nog groeien.
Welke middelen zijn voor kinderen toegelaten?
De Europese registratie is ook in Nederland leidend. Volgens de module over medicamenteuze behandeling bij kinderen met obesitas, gepubliceerd op 18 augustus 2026, is het beeld zo.
- Liraglutide is toegelaten voor kinderen van 6 tot 12 jaar met obesitas en een gewicht boven de 45 kilo, en voor jongeren vanaf 12 jaar boven de 60 kilo.
- Semaglutide (Wegovy) is toegelaten vanaf 12 jaar, bij een gewicht boven de 60 kilo, als aanvulling op een caloriebeperkt dieet en meer beweging.
- Metformine wordt soms off-label ingezet; voor diabetes type 2 is het toegelaten vanaf 10 jaar.
- Tirzepatide (Mounjaro) en de combinatie naltrexon en bupropion zijn niet onderzocht bij kinderen. De richtlijn zegt expliciet deze niet te gebruiken.
Een afslankprik voor een kind onder de twaalf is in Nederland dus niet uitgesloten. Met liraglutide kan het vanaf zes jaar binnen de registratie. Semaglutide, het middel dat in Engeland het meest besproken wordt, is voor die leeftijd niet geregistreerd.
Onder welke voorwaarden een kinderarts het voorschrijft
De Nederlandse richtlijn is terughoudend. Medicatie komt alleen in beeld bij geselecteerde kinderen vanaf zes jaar met ernstige obesitas, of minder ernstige obesitas met bijkomende gezondheidsproblemen. Het is bedoeld voor kinderen bij wie een aanpak via leefstijl onvoldoende effect heeft op een serieus gezondheidsrisico, en altijd als aanvulling op een gecombineerde leefstijlinterventie, nooit in plaats daarvan.
Voorschrijven mag volgens de richtlijn alleen in centra met ervaren zorgverleners en een speciaal zorgpad voor obesitas. Kind en ouders beslissen samen met de arts, met eerlijke uitleg over wat nog onzeker is aan werking en veiligheid. Er zijn ook duidelijke stopregels. Daalt de BMI na drie maanden op de volledige dosis niet merkbaar, of verbeteren de bijkomende klachten na drie tot zes maanden niet, dan stopt de behandeling. Ook bij aanhoudende bijwerkingen, vermoedelijke problemen met groei of puberteit of ernstige voedingstekorten wordt stoppen of pauzeren overwogen.
Tijdens het gebruik controleren artsen groei, botontwikkeling, puberteit en voedingsstatus, zoals vitamine B12. Dat laatste is geen detail. Eerder schreven we al over afvalmedicijnen bij kinderen en voedingstekorten. Wie veel minder eet, krijgt ook minder bouwstoffen binnen, en een groeiend lichaam heeft die juist nodig.
Wie betaalt de afslankprik voor een kind?
Hier zit het grootste verschil met Engeland, waar een deel van de prikken via de NHS loopt. In Nederland worden liraglutide en semaglutide voor obesitas niet vergoed uit de basisverzekering, ook niet voor kinderen. Het Zorginstituut adviseerde in juli 2024 om Wegovy niet in het basispakket op te nemen, onder meer omdat de gezondheidseffecten op lange termijn onzeker zijn. Alleen metformine wordt vergoed.
De werkgroep van de kinderrichtlijn noemt dat zelf een probleem. Omdat ouders de middelen zelf moeten betalen, hebben vrijwel alleen gezinnen met voldoende geld toegang. Zij spreken daarom van zorgongelijkheid.
Wat de WHO en de nieuwste studies zeggen
Volgens The Guardian kwam de Wereldgezondheidsorganisatie vorige maand met wereldwijde richtlijnen waarin staat dat obesitasmedicatie, inclusief GLP-1-middelen, niet aan kinderen onder de tien gegeven moet worden. Daar staat een studie van fabrikant Novo Nordisk tegenover bij 165 kinderen van zes tot twaalf jaar, die volgens de krant suggereert dat de middelen ook jonge kinderen met obesitas kunnen helpen. Een Engelse kinderarts vertelde de krant dat haar kliniek tot nu toe bij twaalf jaar als ondergrens blijft, maar overweegt dat naar acht jaar te verlagen zodra de registratie dat toelaat.
Voor Nederlandse ouders is de praktische les helder. Een afslankprik voor een kind is geen snelle oplossing die je bij de huisarts haalt, maar een laatste stap in gespecialiseerde zorg, na en naast een leefstijlprogramma. Maak je je zorgen over het gewicht van je kind, bespreek het dan eerst met de huisarts of jeugdarts. Hoe voeding en het groeiende brein samenhangen, lees je in ons stuk over ultrabewerkte snacks en het brein van kinderen.
