Wie over Ozempic of Wegovy leest, ziet vooral de grote verhalen: tientallen kilo’s eraf, eindelijk geen eetbuien meer. Maar er is ook een groep bij wie de weegschaal veel minder doet dan verwacht. Onderzoekers van de University of Alberta zochten uit wat er bekend is over dat verschil, en hun antwoord is eerlijker dan veel mensen zouden willen: het ligt aan een hele rij factoren, en de belangrijkste daarvan is nog maar nauwelijks onderzocht.
Hun stuk verscheen oorspronkelijk bij The Conversation en werd op 19 november door ScienceDaily overgenomen. Het is geen nieuwe studie met uitkomsten, maar een overzicht van wat er nu bekend is en een toelichting op het onderzoek dat het team in Canada uitvoert. Juist dat maakt het nuttig om de feiten rustig op een rij te zetten.
Wat semaglutide doet en wat gemiddeld betekent
Ozempic en Wegovy bevatten dezelfde werkzame stof, semaglutide. Dat middel bootst een darmhormoon na (GLP-1) en werkt in de hersenen op verzadiging en eetlust. Je hebt sneller genoeg en minder trek, en daardoor eet je minder. Daarnaast speelt het een rol bij de regeling van de bloedsuiker, wat de reden is dat Ozempic oorspronkelijk een diabetesmiddel is.
De onderzoekers noemen een gemiddeld gewichtsverlies van ongeveer 15 procent bij wekelijks gebruik gedurende 68 weken, samen met begeleiding op leefstijl. Dat woord gemiddeld is precies het punt. Een gemiddelde van 15 procent betekent dat sommige mensen ruim meer verliezen en anderen duidelijk minder. Wie bij de tweede groep hoort, heeft niet per se iets verkeerd gedaan.
De auteurs wijzen er ook op dat gewicht maar één maat is. Semaglutide verbetert volgens eerder onderzoek ook bloedwaarden als suiker en cholesterol, kracht en kwaliteit van leven. Iemand die minder afvalt dan gehoopt, kan op die punten toch vooruitgaan.
De factoren die het verschil kunnen maken
De onderzoekers sommen op wat er per persoon verschilt en mogelijk meespeelt: erfelijke aanleg, stofwisseling, lichaamssamenstelling, leefstijl, de darmflora, andere aandoeningen, leeftijd en geslacht. Bij geen van die factoren zeggen ze dat die de doorslag geeft. Het is een lijst van kandidaten, geen verklaring.
Dat is ook het eerlijke antwoord op de vraag in de kop. Er bestaat op dit moment geen test die vooraf zegt of het middel bij jou goed zal werken. Het team noemt het juist als doel van het onderzoek om in de toekomst eerder te kunnen herkennen wie een zogeheten non-responder is, iemand die nauwelijks afvalt, zodat die persoon sneller een andere behandeling kan krijgen.
De stofwisseling die op spaarstand gaat
De factor waar de Canadese groep zich op richt is het energieverbruik. Wie afvalt, heeft minder energie nodig, simpelweg omdat er minder lichaam is om te onderhouden. Zowel vet als vetvrije massa verbruiken ook in rust energie, dus wie daarvan verliest, verbrandt minder. Dat is te verwachten.
Soms gaat het lichaam daarbovenop in een extra spaarstand en verbrandt het nog minder dan je op basis van het lagere gewicht zou verwachten. Dat heet metabole adaptatie of adaptieve thermogenese. De onderzoekers vergelijken het met een lamp die zichzelf dimt om stroom te sparen. Het maakt afvallen lastiger en kan leiden tot het bekende plateau waarop de weegschaal stil blijft staan. Hoe dat precies werkt bij gewoon afvallen beschreven we eerder in ons stuk over afvallen en je metabolisme.
De open vraag is of afslankmedicatie dit proces anders beïnvloedt dan een dieet. Het team bekeek de bestaande studies naar GLP-1-middelen en energieverbruik in een review in Obesity Reviews. Over semaglutide en het verbruik in rust waren er maar een paar studies, met uitkomsten die de auteurs “neutral or inconclusive” noemen. Met andere woorden: niemand weet het nog.
Wat het lopende onderzoek moet opleveren
Om dat te meten gebruikt de University of Alberta een whole-room indirect calorimeter, een afgesloten kamer ter grootte van een hotelkamer waarin precies wordt gemeten hoeveel energie iemand verbruikt, in rust, na het eten en tijdens bewegen. Zulke kamers zijn zeldzaam. Het team werft mensen met insulineresistentie of diabetes die net met semaglutide beginnen en volgt hen zes maanden. Daarbij worden gewicht, lichaamssamenstelling en energieverbruik gemeten.
Uitkomsten zijn er nog niet, en ook het aantal deelnemers wordt niet genoemd. Wie het stuk leest als een doorbraak, leest het dus verkeerd. Het is vooral een blik op waar de wetenschap staat en welke vraag nu op tafel ligt.
Wat je hier als lezer mee kunt
Het eerste is een realistische verwachting. Een gemiddelde uit een studie is geen belofte voor één persoon, en minder afvallen dan een ander betekent niet dat het middel bij jou mislukt of dat je jezelf iets kwalijk hoeft te nemen. Het tweede is dat de onderzoekers leefstijl nadrukkelijk blijven noemen: de 15 procent is behaald in combinatie met begeleiding, en volgens het huidige bewijs horen leefstijlveranderingen bij het gebruik. Welke dat precies zijn, werken ze in dit stuk niet uit.
Wie het middel gebruikt of overweegt, bespreekt de keuze en de verwachtingen met de huisarts of behandelaar; dit artikel is geen behandeladvies. Voor de bredere context lees je hoe het Voedingscentrum naar afslankmedicijnen kijkt, wat er bekend is over haaruitval door de afvalprik, en waarom een natuurlijke Ozempic uit een dierstudie nog geen vervanger is.












