Twee drankjes per dag klinkt voor veel mensen als gewoon gematigd drinken. Een glas wijn bij het eten, een biertje op de bank. Een grote Noord-Amerikaanse studie zet daar nu een getal tegenover dat blijft hangen. Wie gemiddeld veertien drankjes per week drinkt, heeft volgens de onderzoekers een levenslang risico van 1 op 25 om aan een oorzaak door alcohol te overlijden. Dat getal is alleen lastiger te lezen dan het lijkt, want een Amerikaans drankje is niet hetzelfde als een Nederlands glas.
Wat de onderzoekers hebben berekend
Het gaat om de Alcohol Intake and Health Study, een onderzoek dat de Amerikaanse overheid zelf liet uitvoeren om de nieuwe voedingsrichtlijnen te onderbouwen. ScienceDaily bracht de resultaten op 25 oktober 2026 naar buiten. Ze verschenen in het Journal of Studies on Alcohol and Drugs.
Er zijn geen mensen gevolgd en er is geen proef gedaan. De onderzoekers, onder leiding van Kevin Shield van de Universiteit van Toronto, bekeken ruim 7.200 wetenschappelijke publicaties over ziekten en ongelukken die met alcohol samenhangen. Per aandoening schatten ze het risico, en die schattingen combineerden ze met grote Amerikaanse gezondheidsbestanden. Met rekenmodellen kwam daar uit hoe groot de kans is om over een heel leven ziek te worden of te vroeg te overlijden bij een bepaalde hoeveelheid drank.
Dit zijn de belangrijkste uitkomsten.
- Bij gemiddeld veertien drankjes per week hoort een levenslang risico van 1 op 25 om aan alcohol te overlijden, oftewel 4 procent.
- Tot zeven drankjes per week ging dat samen met kleine stijgingen in risico voor de meeste aandoeningen.
- Boven gemiddeld één drankje per dag werden de risico’s duidelijk groter, voor mannen en vrouwen.
- Bij geen enkele hoeveelheid vonden de onderzoekers een beschermend effect op de gezondheid als geheel.
Waarom twee Amerikaanse drankjes bijna drie Nederlandse glazen zijn
Hier zit het deel dat in de meeste berichten wegvalt. In de Verenigde Staten bevat één standaarddrankje ongeveer 14 gram pure alcohol, zo staat het bij het Amerikaanse alcoholinstituut NIAAA. Een Nederlands standaardglas bevat ongeveer 10 gram, volgens het Voedingscentrum. Dat is een glas bier van 250 milliliter, een glas wijn van 100 milliliter of een glaasje sterke drank van 35 milliliter.
Reken je het om, dan zijn veertien Amerikaanse drankjes per week ongeveer 196 gram alcohol. Dat komt neer op zo’n twintig Nederlandse standaardglazen per week, of bijna drie per dag. De grens van zeven drankjes per week, waaronder de stijging klein bleef, is in Nederlandse maten ongeveer tien glazen per week.
Dat maakt de studie niet minder ernstig, maar wel preciezer. Wie hier twee standaardglazen per dag drinkt, zit qua hoeveelheid alcohol onder het niveau van de 1 op 25. Wie thuis inschenkt in een groot wijnglas, zit er al snel boven. Een flink gevuld wijnglas van 150 tot 200 milliliter telt eerder als anderhalf tot twee standaardglazen dan als één. Het Voedingscentrum rekent alleen met 10 gram als je het glas gebruikt dat bij de drank hoort.
Wat 1 op 25 wel en niet zegt
Een levenslang risico van 1 op 25 betekent dat van elke 25 mensen die hun hele volwassen leven op dat niveau drinken, er naar verwachting één overlijdt aan iets wat door alcohol komt. Denk aan kanker van slokdarm, mond of borst, leverziekte, hart- en vaatziekte en ongelukken. Het is een gemiddelde voor een hele bevolking.
Shield zegt dat zelf ook. Volgens hem kun je niet aannemen dat het risico van één persoon gelijk is aan wat de studie rapporteert, omdat leefstijl, genen en drinkpatroon per persoon verschillen. Iemand die zeven glazen op zaterdagavond drinkt, loopt andere risico’s dan iemand die elke avond één glas neemt, ook al is het weekgemiddelde gelijk.
Belangrijker vind ik het tweede punt uit de studie. Het idee dat een glaasje per dag goed is voor je hart, houdt al jaren stand. De onderzoekers zagen bij lage hoeveelheden inderdaad een mogelijk kleiner risico op bepaalde hartziekten en beroerte. Maar zodra je kanker en andere chronische ziekten meeneemt, wegen die voordelen niet op tegen de nadelen, zelfs niet bij zeven drankjes per week. Wie drinkt voor zijn hart, heeft daar dus geen goed argument meer voor.
Hoe het zich verhoudt tot het Nederlandse advies
In de Verenigde Staten is ophef ontstaan omdat de nieuwe richtlijnen alleen zeggen dat je alcohol moet beperken, zonder getal. Eerder stond daar nog hooguit twee drankjes voor mannen en één voor vrouwen. In een begeleidend commentaar schrijft een oud-medewerker van de Amerikaanse overheid dat de uitkomsten van deze studie bij het opstellen van de richtlijnen zijn genegeerd.
In Nederland ligt dat anders. Het Voedingscentrum is helder. Alcohol staat niet in de Schijf van Vijf en het advies is om geen alcohol te drinken. Elke hoeveelheid kan schadelijk zijn, schrijft het Voedingscentrum. Het Nederlandse advies is dus strenger dan de grens die deze studie trekt. De studie geeft wel iets wat dat advies mist, namelijk een gevoel voor hoe het risico oploopt.
Wat je er zelf mee kunt
Wie wil afvallen, heeft er nog een reden bij. Alcohol levert 7 kilocalorieën per gram, bijna net zoveel als vet. Een glas wijn is gemiddeld 96 kilocalorieën, en dat zijn calorieën die je niet verzadigen. Een cocktail of borrel op zijn tijd hoeft je plan niet te verpesten, zoals ik schreef in hoe een cocktail binnen een gezonde leefstijl past, maar elke avond twee grote glazen is iets anders.
Mijn nuchtere les uit deze studie is dat je eerst moet weten hoeveel je echt drinkt. Tel een week lang in standaardglazen, en meet thuis eens hoeveel er in je eigen wijnglas gaat. Veel mensen schatten zichzelf op één glas per avond en drinken er in werkelijkheid twee. Minder drinken verlaagt het risico, en dat geldt bij elke stap omlaag. Daar hoef je niet op een perfect getal voor te wachten.
