Een verborgen schakelaar die vet verbrandt en nieuwe vetcellen tegenhoudt. Zo kwam het eiwit MTCH2, bijgenaamd Mitch, dit weekend in het nieuws. Het klinkt als de afvalpil waar iedereen op wacht. Wie verder leest dan de kop, ziet iets anders. Er is geen pil, er is geen proef met mensen, en het onderzoek waar het om draait is al bijna twee jaar oud.
Wat er precies ontdekt is
ScienceDaily zette op 24 oktober 2026 het werk van het Weizmann Instituut in Israël op een rij. Professor Atan Gross en promovenda Sabita Chourasia onderzoeken al jaren wat Mitch doet. Het eiwit zit in de mitochondriën, de onderdelen van een cel die energie maken uit voedsel.
Het verhaal bestaat uit drie stappen, en het helpt om ze uit elkaar te houden.
- Bij muizen zetten de onderzoekers Mitch eerder uit in de spieren. Die muizen verbruikten meer energie, hadden meer uithoudingsvermogen en werden niet dik van een vetrijk dieet.
- In menselijke cellen in een kweekschaaltje haalden ze Mitch weg. De cellen gingen meer vetten, koolhydraten en aminozuren verbruiken. Dat werk verscheen op 3 januari 2025 in The EMBO Journal.
- In voorlopercellen van muizen, die normaal uitgroeien tot vetcellen, ging het zonder Mitch mis. Van de gewone cellen werd 80 tot 90 procent binnen zes dagen een vetcel, zonder Mitch was dat 5 tot 10 procent.
Een vervolgstudie in Nature Communications van 3 oktober 2025 liet zien dat muizen zonder Mitch in hun vetweefsel op een vetrijk dieet minder aankwamen, terwijl ze evenveel aten en evenveel bewogen. Hun spiermassa bleef gelijk.
Hoe een cel zonder Mitch meer verbruikt
Het mechanisme is interessanter dan de kop. Mitochondriën liggen niet stil in een cel. Ze smelten samen tot netwerken en splitsen zich weer. Mitch helpt bij dat samensmelten. Zonder het eiwit valt het netwerk uiteen in losse stukjes. De cel maakt dan nog steeds energie, maar minder efficiënt, en krijgt een blijvend tekort aan direct bruikbare energie.
Om dat tekort aan te vullen gaat de cel meer brandstof verstoken. De onderzoekers zagen dat cellen vet uit hun eigen celwanden gingen afbreken om als brandstof te gebruiken. In de vervolgstudie bleek Mitch ook de poort te regelen waardoor vetzuren de mitochondriën in gaan. Haal je Mitch weg, dan staat die poort verder open. Een cel die al zijn energie nodig heeft om rond te komen, heeft bovendien niets over om uit te groeien tot een vetcel. Vandaar die twee effecten tegelijk.
Waarom dit nog geen afvalpil is
Het nieuws van deze week is dus een samenvatting van werk uit 2025, geen nieuwe doorbraak. Dat is op zich niet erg, maar het verandert wel hoe je de kop moet lezen. Er is in al die tijd geen middel getest bij mensen. De vetverbranding is gemeten in losse cellen in het lab en het remmen van nieuwe vetcellen in muizencellen. Het artikel zegt er zelf bij dat dit niet aantoont dat het blokkeren van Mitch bij mensen nieuwe vetcellen tegenhoudt.
Er zitten ook twee echte risico’s aan vast, en die noemen de onderzoekers zelf. Mitch speelt een rol in andere processen in de cel, onder meer bij overleving van cellen. Het overal in het lichaam uitzetten kan dus ongewenste gevolgen hebben. Daarnaast is minder vetcellen niet automatisch beter. Gezond vetweefsel slaat overtollige energie veilig op en helpt de bloedsuiker in balans te houden. Kan dat vet nergens heen, dan kan het in organen terechtkomen waar het schade doet, zoals de lever.
Ik vind dat laatste het belangrijkste punt. Vetcellen zijn geen vijand. Het is de plek waar je lichaam overschot veilig parkeert.
Waarom onderzoekers toch zo geïnteresseerd zijn
De belangstelling heeft een reden. De huidige afvalmedicijnen, zoals semaglutide en tirzepatide, werken vooral via de eetlust. Je eet minder, en je verliest gewicht. Maar een deel van dat gewicht is geen vet. Een analyse uit 2026 van 20 klinische studies met in totaal 15.782 deelnemers, die ScienceDaily aanhaalt, vond dat 25 tot 39 procent van het verloren gewicht vetvrije massa was, waaronder spier. Bij afvallen via leefstijl was dat aandeel vergelijkbaar.
Mitch werkt op een andere manier. Niet minder eten, maar cellen meer laten verbruiken. Als dat ooit veilig kan, zou het een aanvulling kunnen zijn op middelen die de eetlust remmen. Dat is een grote als. Over wat de huidige middelen wel en niet doen, schreef ik eerder over de nuance van het Voedingscentrum rond afslankmedicijnen.
Wat je er vandaag mee kunt
Niets kopen, om te beginnen. Duikt er binnenkort een supplement op dat belooft Mitch uit te zetten of je mitochondriën vet te laten verbranden, dan weet je dat daar geen onderzoek bij mensen achter zit.
Wat wel werkt om spier te behouden terwijl je afvalt, staat in hetzelfde artikel. Een overzicht van klinische studies uit 2026 vond dat afvallen gecombineerd met krachttraining meer spiermassa spaarde dan afvallen zonder. Voldoende eiwit hoort daarbij, al is meer niet altijd beter, zoals ik schreef in meer eiwit is niet altijd beter. Minder spannend dan een vetschakelaar, maar wel bij mensen getest.
