Jong, belegen, oud, en daarnaast een plusje met een getal. Op een stuk kaas staan twee soorten informatie door elkaar, en juist dat getal wordt vaak verkeerd gelezen. Wat betekent 48+ eigenlijk? Wie het ziet staan, denkt al snel aan bijna de helft vet. Dat klopt niet, en gezondNU zette deze week op een rij waarom niet. Ik heb de cijfers van het Voedingscentrum ernaast gelegd en uitgerekend wat de lichtere variant op een gewone dag scheelt als je wilt afvallen.
Wat het plusgetal echt meet
Kaas bestaat uit water en droge stof. De droge stof is alles wat overblijft als je het vocht wegdenkt, dus eiwit, vet, mineralen. Het plusgetal zegt welk deel van die droge stof vet is. Bij 48+ is dat 48 procent van de droge stof, niet van de hele kaas.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Zit er in 100 gram kaas 40 gram water, dan blijft er 60 gram droge stof over. Is 48 procent daarvan vet, dan heb je ongeveer 29 gram vet per 100 gram kaas. Volgens de tabel van het Voedingscentrum, gebaseerd op het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO 2025), bevat 48+ kaas gemiddeld 30,6 gram vet per 100 gram. 20+ kaas komt uit op 12 gram, jonge 30+ op 17,7 gram en oude 30+ op 20 gram.
Dat laatste laat meteen zien waarom het getal niet alles zegt. Twee kazen met hetzelfde plusje kunnen toch een verschillende hoeveelheid vet bevatten, omdat de ene meer water bevat dan de andere.
Waarom oude kaas vetter is dan jonge
Tijdens het rijpen verliest kaas vocht. Er komt geen vet bij, maar wat overblijft is geconcentreerder. Een gram oude 48+ bevat daardoor meer vet dan een gram jonge 48+. Uit de cijfers van het Voedingscentrum kun je dat zelf terugrekenen. Jonge 48+ bevat ongeveer 30 procent vet, oude 48+ ongeveer 34 procent. Omgerekend bestaat de jonge kaas dan voor zo’n 62 procent uit droge stof, de oude voor ruim 70 procent.
Toch is dat verschil kleiner dan het verschil tussen de vetklassen. Een plak oude 30+ heeft minder vet dan een even zware plak jonge 48+. Wie lichter wil eten, wint dus meer met een lager plusje dan met een jongere kaas. Dat is goed nieuws voor wie van pittige kaas houdt, want oude 30+ is een prima middenweg.
Wat het per plak en per week scheelt
Het Voedingscentrum rekent met een voorgesneden plak van 30 gram. Dat levert deze verschillen op.
- 20+ kaas, 3,6 gram vet, 74 kcal
- Oude 30+ kaas, 6 gram vet, 92 kcal
- Jonge 48+ kaas, 8,9 gram vet, 109 kcal
- Oude 48+ kaas, 10,1 gram vet, 124 kcal
Per plak lijkt het weinig. Maar eet je elke dag twee boterhammen met een plak jonge 48+, dan is dat 218 kcal. Met 20+ is het 148 kcal. Dat is 70 kcal per dag, ofwel bijna 500 kcal per week, zonder dat je iets anders laat staan. Stap je over op oude 30+, dan scheelt het nog altijd 34 kcal per dag. Het verzadigd vet daalt mee, van 5,8 gram per plak jonge 48+ naar 2,3 gram bij 20+.
Afvallen draait om je hele eetpatroon, en één wissel maakt het verschil niet alleen. Maar kaas is een product dat veel mensen dagelijks eten zonder er nog over na te denken, en dan tellen kleine verschillen op.
Let op je eigen plak, niet alleen op het etiket
Minstens zo belangrijk als het plusje is hoeveel je pakt. Bij de vernieuwde Schijf van Vijf van april 2026 ging het advies voor volwassenen van 18 tot 50 jaar die vlees en vis eten van 40 naar 20 gram kaas per dag. Twintig gram is ongeveer wat je met een kaasschaaf op één boterham legt. Een voorgesneden plak van 30 gram zit daar dus al boven, en geraspte kaas over de pasta of blokjes bij de borrel tellen ook mee.
Een dun geschaafd plakje oude kaas kan daardoor minder vet leveren dan een dikke plak jonge kaas. Weeg je gebruikelijke portie een keer af, dan weet je waar je staat. Je hoeft daarna niet elke kruimel te tellen.
Het Voedingscentrum rekent 10+, 20+ en 30+ kaas met minder dan 2 gram zout per 100 gram tot de Schijf van Vijf, net als hüttenkäse en bepaalde soorten mozzarella en verse geitenkaas. Kaas levert ook eiwit en calcium, dus helemaal schrappen is niet de bedoeling. Wie zuivel vervangt door plantaardige producten, kan juist op die voedingsstoffen tekortkomen.
Zo vergelijk je in de winkel
Bij twee Goudse kazen van verschillende vetklassen is het plusje een bruikbare eerste aanwijzing. Vergelijk je verschillende soorten kaas, kijk dan naar de regel vet per 100 gram op de verpakking. Een zachte kaas is niet vanzelf lichter, want zachtheid kan door vocht komen maar ook door room. Kijk daarnaast naar verzadigd vet en zout, want daar zegt het plusgetal niets over.
En als je toch aan het kaasschaven bent: of je de korst mee kunt eten, hangt af van het soort korst. Daarover schreef ik eerder wanneer je de kaaskorst mee kunt eten en wanneer niet.
