Elke dag een flinke hand pinda’s zou het oudere brein helpen, is de boodschap van een persbericht dat ScienceDaily op 1 november publiceerde. Het onderzoek komt uit Maastricht en is netjes opgezet. Toch is het goed om de koppen naast de oorspronkelijke publicaties te leggen, want daar staan de cijfers die in het persbericht ontbreken. Het effect is er mogelijk, maar het is kleiner en minder direct dan “goed voor je geheugen” doet vermoeden.
Wat er is onderzocht
Onderzoekers van het Maastricht UMC+ lieten 31 gezonde mensen van gemiddeld 67 jaar 16 weken lang elke dag 60 gram ongezouten, in de vlies geroosterde pinda’s eten. Daarnaast deden ze 16 weken zonder pinda’s, met acht weken pauze ertussen. Iedereen was dus zijn eigen controle, en dat is een sterkere opzet dan de meeste voedingsstudies. Klein blijft het wel, en de deelnemers wisten natuurlijk of ze pinda’s aten.
De nieuwe publicatie in Food & Function meet niet je geheugen. De onderzoekers gaven insuline via de neus en keken met een MRI-scan hoe de doorbloeding in de hersenen daarop reageerde. Na de pindaperiode was die reactie anders in één gebied van de rechter hersenhelft, dat onder meer overlapt met delen die bij het geheugen betrokken zijn. De statistiek is net aan overtuigend (P = 0,044). En andere metingen veranderden niet: bloedsuiker, vetten in het bloed, ontstekingswaarden en leververvetting bleven gelijk.
De auteurs noemen dat mogelijk gunstig, en het persbericht maakt er een verbeterde insulinegevoeligheid van. Ik zou het voorzichtiger houden. Het is een tussenstap in een verklaring, en geen bewijs dat het geheugen er beter van wordt.
En het geheugen dan?
Daarvoor moet je bij de eerdere publicatie uit 2025 zijn, over dezelfde 31 mensen. De totale doorbloeding van de hersenen ging 3,6 procent omhoog, en het verbale geheugen verbeterde 5,8 procent. Dat klinkt beter dan wat het in de praktijk is: 1,4 woord meer onthouden in een geheugentaak, met een onzekerheidsmarge die van 0,0 tot 2,7 woord loopt. Op uitvoerende functies en snelheid van handelen was er geen winst. De bovendruk daalde wel met 5 mmHg, wat een interessanter resultaat is dan je uit de koppen zou opmaken, omdat dat ook los van het brein iets voor je kan betekenen.
Twee kanttekeningen horen hierbij. Het gaat om gezonde ouderen, dus je kunt dit niet doortrekken naar jongere volwassenen of naar mensen met geheugenklachten, en al helemaal niet naar het voorkomen van alzheimer. En de studie is betaald door de Peanut Institute Foundation, en het persbericht komt van The Peanut Institute. De onderzoekers melden dat de financier geen rol had in de opzet en de analyse, en ik heb geen reden om daaraan te twijfelen. Maar het verklaart wel de toon van het bericht. Vergelijk het met de tweejarige visoliestudie die ik onlangs besprak en die helemaal geen effect vond: zo stevig als het klinkt, is dit veld nog niet.
Wat die gewoonte je kost
Hier komt voor wie op zijn gewicht let de belangrijkste vraag. In een voedingsdatabase staat voor geroosterde ongezouten pinda’s 585 kilocalorieën per 100 gram. De studieportie van 60 gram komt daarmee op ongeveer 350 kilocalorieën per dag. Dat is ongeveer een kleine maaltijd aan extra energie, tenzij je er iets voor laat staan.
Het is ook twee keer zo veel als wat het Voedingscentrum als portie rekent, want een schaaltje pinda’s is daar 30 gram. Het advies is sowieso een handje ongezouten noten per dag, en daarin mag je variëren. Pinda’s zijn botanisch peulvruchten, maar tellen daar gewoon in mee. Ook goed om te weten: het Voedingscentrum geeft de voorkeur aan ongeroosterd of licht geroosterd, omdat er bij het roosteren schadelijke stoffen kunnen ontstaan, terwijl de studie juist geroosterde pinda’s met vlies gebruikte.
Wat ik ermee zou doen
Mijn advies: je hoeft geen 60 gram per dag te gaan eten om je brein te beschermen. Daarvoor is het bewijs te dun en de calorieprijs te hoog. Een handje ongezouten noten of pinda’s per dag past wel in een gezond patroon en hangt volgens het Voedingscentrum samen met minder hart- en vaatziekten. Over noten en hoge bloeddruk zocht ik eerder uit wat er klopt. Eet je liever pindakaas, kijk dan bij hoeveel per dag kan. Vervang er bij voorkeur een koek of chips mee, en laat de geheugenbelofte voor wat ze is.
