Een airfryer die je na het bakken netjes leeg maakt, geeft na langer gebruik toch meer stoffen af. Dat meldde gezondNU op 7 november, op basis van onderzoek van de Universiteit van Birmingham. De kop roept meteen een vraag op bij iedereen die zijn friet, kip en groente in een airfryer maakt: komen die deeltjes dan in je eten? Ik heb het onderzoek erbij gepakt. Het korte antwoord is dat het over de lucht in je keuken gaat, niet over wat er op je bord ligt.
Wat de onderzoekers maten
Het onderzoek is niet van deze week. Het verscheen op 27 januari 2026 in het vakblad ACS ES&T Air, met promovendus Ruijie Tang als eerste auteur en hoogleraar atmosferische wetenschap Christian Pfrang als leider. De Universiteit van Birmingham maakte het toen bekend in een eigen nieuwsbericht.
De onderzoekers zetten een gewone airfryer van 4,7 liter in een afgesloten kamer van doorzichtig kunststof van ongeveer 0,15 kubieke meter. Daarin bereidden ze twaalf verschillende gerechten, van diepvriesproducten die al voorgebakken zijn tot verse magere en vette producten. Ze maten drie soorten luchtvervuiling: vluchtige organische stoffen (VOS, in het Engels VOC’s), stikstofoxiden en ultrafijne deeltjes. Dat zijn deeltjes die zo klein zijn dat je ze kunt inademen. Ze ontstaan volgens de onderzoekers vooral doordat eten bruin kleurt en doordat vet bij hoge temperatuur afbreekt.
Het verschil tussen gerechten was groot. Bevroren uienringen en spek, gerookt en ongerookt, gaven de meeste uitstoot. Alleen vette producten kwamen met ultrafijne deeltjes in de buurt van wat frituren oplevert.
Deeltjes in de lucht, niet in je eten
Hier zit de belangrijkste nuance. Er is in dit onderzoek niets gemeten in het eten zelf. Het ging uitsluitend om wat er in de lucht rond het apparaat terechtkomt. Wie zich zorgen maakt dat er stukjes van de airfryer in de friet belanden, vindt daar in deze studie geen aanwijzing voor.
Ook over gezondheidseffecten zegt het onderzoek weinig. De onderzoekers keken welke stoffen in de lucht kwamen en in welke hoeveelheden, niet wat dat met mensen doet. Volgens gezondNU zien zij in de uitkomsten geen reden tot zorg voor huishoudens. Wel noemen ze in het nieuwsbericht dat de totale hoeveelheid VOS ruim onder de grenswaarden uit de Britse bouwregelgeving bleef.
Wat er na 70 keer bakken veranderde
Dan het deel waar de kop over gaat. De onderzoekers lieten ook een lege airfryer draaien, zonder eten erin. Bij zulke lege rondes kwamen er geen stikstofoxiden vrij. Maar bij een airfryer die al meer dan 70 keer was gebruikt, lag de hoeveelheid VOS in de lucht 23 procent hoger, en de concentratie ultrafijne deeltjes zelfs 236 procent hoger. Dat terwijl er op dat moment niets werd bereid.
De oorzaak zit in resten die zich ophopen op plekken waar je niet bij kunt. Volgens gezondNU gaat het vooral om vet en etensresten aan de bovenkant van de bakruimte, het plafond boven de mand. Een lege, schone mand zegt dus niet dat de hele binnenkant schoon is. Die 70 keer is overigens het moment waarop gemeten werd, geen houdbaarheidsdatum. Het apparaat wordt daarna niet ineens onveilig en hoeft niet vervangen te worden.
Vergeleken met de koekenpan en de friteuse
Wie nu twijfelt of hij de airfryer de deur uit moet doen, kan gerust zijn. Op het punt van luchtkwaliteit kwam het apparaat juist goed uit de vergelijking. Bij vet eten leverde frituren in de friteuse volgens de universiteit 10 tot 100 keer zoveel VOS op als de airfryer. Ook als de onderzoekers hun metingen omrekenden naar een kleine keuken, lagen de waarden bij de airfryer duidelijk lager dan bij bakken in een laag olie of frituren. Pfrang noemt het onderzoek in het nieuwsbericht dan ook het laatste dat laat zien dat airfryers “potential benefits for indoor air quality” hebben.
Daar zit voor wie op zijn gewicht let nog een tweede voordeel, want de airfryer is populair omdat je er met weinig olie in kookt. Welke olie je dan wel gebruikt, lees je in ons stuk over zaadoliën en omega-6.
Wat je met je eigen airfryer doet
Het advies van de onderzoekers is eenvoudig: maak het apparaat grondig schoon, ook de delen die je niet meteen ziet, anders verdwijnt het voordeel voor de binnenlucht na verloop van tijd. Volgens gezondNU haal je eerst de stekker eruit en laat je het apparaat helemaal afkoelen. Daarna maak je de binnenkant schoon met een zachte spons of borstel, warm water en een mild afwasmiddel. Neem de bovenkant van de bakruimte mee, niet alleen de mand.
Gebruik geen staalwol of schuursponsjes. Die beschadigen de antiaanbaklaag, waardoor vet daarna juist makkelijker blijft hangen. Kijk in de handleiding welke onderdelen in de vaatwasser mogen en hoe lang ze moeten drogen. De onderzoekers pleiten er verder voor dat fabrikanten airfryers zo ontwerpen dat je ze helemaal kunt schoonmaken. Ben je in het algemeen benieuwd naar wat je keukenspullen afgeven, dan past ons stuk over welke snijplank het gezondst is er goed bij.
