“Natuurlijke Ozempic”, met AI ontdekt aan Stanford, zonder de bijwerkingen. Die combinatie ging op 4 november rond via ScienceDaily. Klinkt als iets waar je op wilt wachten, of dat je alvast wilt bestellen. Toch is het een oud onderzoek in een nieuw jasje, en is het molecuul in kwestie nog nooit bij een mens getest. Hieronder wat er echt gevonden is en wat je er nu mee kunt.
Geen nieuw onderzoek
Het eerste wat opvalt als je doorklikt: de studie is niet van deze week. Ze verscheen op 5 maart 2025 in Nature, zoals het persbericht van Stanford Medicine destijds meldde. De referentie onder het ScienceDaily-bericht zegt dat ook. Volgens Medical Daily zijn er tot medio 2026 geen nieuwe resultaten bijgekomen en is er geen studie bij mensen geregistreerd. Wat er in november 2026 “nieuw” is, is vooral de kop. Dat is een nuttige eerste vraag bij elk bericht over een afvalwonder. Is er iets gevonden, of wordt iets opnieuw verteld?
Wat de onderzoekers wel vonden
Het team van Katrin Svensson en Laetitia Coassolo liet een algoritme, Peptide Predictor, ongeveer 20.000 menselijke genen doorzoeken op plekken waar eiwitten in kleinere stukjes geknipt worden. Dat leverde 2.683 mogelijke peptiden op, waarvan er 100 in het lab zijn getest. Eén stak erboven uit, een stukje van 12 aminozuren dat ze BRP noemden. In celkweek gaf het ongeveer tien keer de activiteit van controlecellen, tegen drie keer bij GLP-1, het hormoon dat semaglutide (de stof in Ozempic) nabootst.
Daarna volgden dieren. Magere muizen en minivarkens kregen een injectie in de spier vlak voor het eten en aten in het uur daarna tot de helft minder. Obese muizen kregen veertien dagen lang elke dag een injectie. Zij verloren gemiddeld 3 gram, terwijl de controlemuizen ongeveer 3 gram aankwamen. Dat verlies kwam vrijwel helemaal uit vet, en hun glucose- en insulinetolerantie verbeterde.
De reden voor de opwinding is de werkingsplek. GLP-1-receptoren zitten verspreid door het lichaam, onder meer in darm en alvleesklier, wat bijwerkingen als misselijkheid en een vertraagde spijsvertering verklaart. BRP lijkt vooral in de hypothalamus te werken, het hersengebied dat onder meer eetlust regelt. In gedragstests zagen de onderzoekers bij de dieren geen verschillen in beweging, waterinname, angstgedrag of ontlasting.
Waarom dit nog niets belooft
Lees de cijfers nog eens rustig na. Het effect op eten werd gemeten over één uur. De afvaltest duurde twee weken en ging om 3 gram bij muizen. Dat is een veelbelovend begin in een laboratorium, geen behandeling. Peptiden worden bovendien snel afgebroken, en de onderzoekers moeten nog uitzoeken aan welke receptor BRP bindt en hoe het effect langer kan aanhouden. Zolang dat niet duidelijk is, valt er weinig te zeggen over hoe vaak je zoiets zou moeten nemen.
Ook “zonder bijwerkingen” moet je voorzichtig lezen. Of misselijkheid bij mensen uitblijft, kun je niet uit dierproeven afleiden, en ook de bron benadrukt dat dit nog moet blijken. Dat geldt ook voor het idee dat spiermassa gespaard blijft. Hoe vaak een bijwerking voorkomt, weet je pas na studies bij grote groepen mensen, zoals bij haaruitval bij de afvalprik.
En het woord “natuurlijk”? BRP komt van nature in het lichaam voor, maar dat maakt het niet veiliger. Het is geen stof in een plant of supplement, en het werd in de proeven geïnjecteerd. Ook heeft de ontdekking commerciële belangen. Svensson en Coassolo staan als uitvinders op octrooien, en Svensson is medeoprichter van Merrifield Therapeutics, het bedrijf dat BRP richting studies bij mensen wil brengen. Daar is niets vreemds aan, maar het hoort bij het plaatje. Over een tijdpad is volgens Medical Daily nog niets bekendgemaakt.
Voor wie dit nu niet geldt, en wat wel
Eigenlijk voor niemand, want er valt nu niets te gebruiken. BRP is niet verkrijgbaar bij apotheek of arts. Medical Daily waarschuwt dat alles wat online onder die naam wordt aangeboden niet is geverifieerd, en dat zulke artikelen ook dienen om bezoekers naar andere middelen te lokken. Labels als “research use only” zijn een bekende omweg, en bij injecteerbare spullen van onbekende herkomst komt daar een besmettingsrisico bij. Over zulke middelen schreven we eerder in ons stuk over peptiden als afvalhype. Ook capsules die beloven je eigen BRP te “boosten” bevatten niet het onderzochte molecuul.
Wil je nu afvallen of je eetlust beter in de hand krijgen, dan heb je niets aan wachten op BRP en blijft de basis wat hij was, een eetpatroon dat je volhoudt. Kom je daar niet mee verder en speelt er overgewicht met gezondheidsklachten, dan is het gesprek met je huisarts de juiste plek, ook als het over bestaande medicijnen gaat. Wat het Voedingscentrum daarbij belangrijk vindt, zetten we eerder op een rij. Heb je last van bijwerkingen van een medicijn dat je al gebruikt, overleg dan met wie het voorschrijft en wacht niet op een molecuul dat nog geen proefpersoon heeft gezien.
Blijft BRP dan interessant? Zeker, als onderzoeksrichting. Het laat zien dat er in het lichaam nog stoffen zitten die we niet kennen en dat AI kan helpen ze te vinden. De uitkomst bij mensen is pas iets om op te letten als die er ligt, en daarvoor is nog geen tijdpad bekend.
