‘Wetenschappers draaiden de biologische leeftijd van ouderen terug in vier weken’, kopte ScienceDaily gisteren boven een bericht over nieuw onderzoek van de University of Sydney. Dat is precies het soort kop waar deze site voor bestaat, dus: wat is er onderzocht, hoe groot is het effect en bij wie.
Wat er precies is onderzocht
Het gaat om een studie die is gepubliceerd in het vakblad Aging Cell, onder leiding van dr. Caitlin Andrews van de School of Life and Environmental Sciences van de University of Sydney. Er deden 104 Australiërs van 65 tot 75 jaar aan mee, met een BMI tussen 20 en 35. Allemaal niet-rokers, allemaal geen vegetariër, en zonder ernstige aandoeningen als diabetes type 2, kanker, nier- of leverziekte.
De deelnemers werden willekeurig ingedeeld bij een van vier voedingspatronen, en bleven daar vier weken op. Alle vier de patronen leverden 14 procent van de energie uit eiwit. Twee waren omnivoor (de helft van het eiwit uit dierlijke bronnen), twee semi-vegetarisch (70 procent van het eiwit uit planten). Binnen die twee groepen kreeg de helft een patroon met meer vet en minder koolhydraten, en de andere helft juist minder vet en meer koolhydraten.
De biologische leeftijd werd niet gemeten met een enkele test, maar berekend uit twintig biomarkers bij elkaar, waaronder cholesterol, insuline en C-reactief proteïne, dat als maat voor ontsteking wordt gebruikt.
Wat eruit kwam
De omnivore groep met veel vet liet geen betekenisvolle verandering zien. Dat is niet toevallig: dat patroon leek het meest op wat de deelnemers voor het onderzoek al aten, dus daar veranderde feitelijk het minst. De andere drie groepen lieten wel een daling zien in de berekende biologische leeftijd van hun biomarkerprofiel.
Het sterkste statistische bewijs zat bij de omnivore groep met veel koolhydraten. Dat patroon bestond uit 14 procent eiwit, 28 tot 29 procent vet en 53 procent koolhydraten. Niet spectaculair, niet exotisch, en opvallend dicht bij wat er in Nederland als gewone aanbeveling geldt: de normen voor vet, koolhydraten en vezels liggen ongeveer in dezelfde hoek.
En nu de vraag die iedereen overslaat
Hoeveel jonger werden die mensen dan? Dat staat er niet bij. Het bericht noemt geen enkel getal voor de omvang van het effect, geen aantal jaren, geen percentage. Er staat alleen dat er een daling was en bij welke groep het statistische bewijs het sterkst was. Als een artikel de woorden ‘biologische leeftijd teruggedraaid’ gebruikt maar niet zegt hoeveel, dan weet je genoeg over hoe hard die claim is.
De onderzoekers zelf zijn daar trouwens duidelijk over. Ze benadrukken dat de bevindingen voorlopig zijn, dat langer lopend onderzoek nodig is om te zien of de verandering blijft, of die zich vertaalt in een lager risico op ouderdomsziekten, en of hetzelfde geldt voor jongere of andere groepen. Andrews zegt het zelf zo: het is te vroeg om definitief te stellen dat bepaalde veranderingen in je voeding je leven verlengen.
Belangrijk detail daarbij: een lagere berekende biologische leeftijd betekent niet dat het verouderingsproces zelf permanent is omgekeerd. Wat er gemeten is, is een profiel van twintig bloedwaarden dat er na vier weken gunstiger uitzag. Dat is iets anders dan een lichaam dat jonger is geworden, hoe graag een kop dat ook wil suggereren.
Voor wie dit relevant is
Voor wie tussen de 65 en 75 is, vlees eet en op dit moment redelijk vet eet, is dit een aanwijzing dat minder vet of minder dierlijk eiwit binnen een maand iets aan je bloedwaarden doet. Dat is nuttig om te weten, en het is ook goedkoop om te proberen.
Voor wie veertig is, sport en al bewust eet, zegt dit onderzoek eerlijk gezegd niets. De deelnemers waren bewust geselecteerd op leeftijd en op het feit dat ze geen vegetariër waren, en de onderzoekers zeggen er zelf bij dat ze niet weten of het effect ook bij andere groepen optreedt.
En vooral: dit is geen pil en geen kuur. Het onderzochte patroon is gewoon eten, waarbij de verhouding tussen vet, koolhydraten en eiwit verschoof. Dat is precies het tegenovergestelde van wat er meestal aan ‘anti-aging’ wordt verkocht, want bij poeders en supplementen met dezelfde belofte valt er doorgaans veel minder te halen. Vier weken anders eten is in ieder geval iets wat je zelf kunt controleren.
